Nurek potrzebuje dodatkowego obciążenia w celu zniwelowania swojej dodatniej pływalności, po to aby było możliwe zanurzenie. Obciążniki są generalnie wykonane z ołowiu, ponieważ ołów charakteryzuje się dużą gęstością, jest powszechnie dostępny oraz bardzo tani.

Obciążenie jakie nurek powinien mieć podczas nurkowania zależy od takich czynników jak:
- Wyporności sprzętu nurkowego szczególnie skafandra nurkowego
- Zasolenia wody
- Temperatury wody

Prawidłową wagę balastu należy dobrać metodą prób i błędów. Przed każdym nurkowaniem należy sprawdzić czy mamy prawidłowo dobraną wagę balastu.

Balast wykorzystywany podczas nurkowania powinien być wyposażony w system szybkiego uwalniania balastu, który umożliwi łatwe zrzucenie balastu. Dzięki czemu w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia nurek wypłynie na powierzchnię. Nagłe wypłynięcie na powierzchnię może spowodować wystąpienie choroby dekompresyjnej lub urazu ciśnieniowego (Barotrauma).

Rodzaje stosowanych balastów w nurkowaniu rekreacyjnym

Balast zakładany na pas balastowy (tzw. kafelki) - Ten rodzaj balastu jest najpowszechniej stosowanym rozwiązaniem. Pasy balastowe są zazwyczaj wykonane z bardzo mocnego nylonu, aczkolwiek inne materiały również są wykorzystywane. W tego typu rozwiązaniu balast jest zakładany na pas.

Balast zintegrowany z BCD - To rozwiązanie polega na zamocowaniu balastu na kamizelce ratunkowo wypornościowej. Specjalnie przygotowane wkłady balastowe są umieszczane w kieszeniach. Ten rodzaj mocowania balastu jest stosunkowo nowym rozwiązaniem. Wadą tego systemu jest możliwość korzystania z maksymalnie 12 kg obciążenia po 6 kg na każdą kieszeń. Natomiast zaletą jest mniejsze oddziaływanie na kręgosłup.